Νέες αιχμές Vucic για τη συμφωνία των Πρεσπών

Νέες αιχμές Vucic για τη συμφωνία των Πρεσπών
Από πού πηγάζει η καχυποψία του Βελιγραδίου;

Η πολιτική ηγεσία της Σερβίας τηρεί μία περίεργη στάση για τη συμφωνία μεταξύ Ελλάδας και πΓΔΜ για το όνομα, ήδη από την αρχή των διαπραγματεύσεων. Περιφρόνηση, ειρωνικά σχόλια, αιχμές περί εγκυρότητας του δημοψηφίσματος χαρακτήριζαν όλες τις αντιδράσεις τού Βελιγραδίου για τις εξελίξεις στο ονοματολογικό.

Η τελευταία αποστροφή στο θέμα, από τον πρόεδρο της Σερβίας Aleksandar Vucic, κατά τη διάρκεια ομιλίας του στο Belgrade Security Forum (17-19 Οκτωβρίου, 2018) ήταν επίσης αναλόγου ύφους και χαρακτήρα με προηγούμενες  τοποθετήσεις του. «Αυτό που συνέβη στη Μακεδονία είναι ότι η συμφωνία των δύο πλευρών, μια καλή συμφωνία τόσο για την Ελλάδα όσο και για τη Μακεδονία, δεν πέρασε, διότι δεν άρεσε στους λαούς, και αντί να το παραδεχτούν αυτό, τώρα κάποιοι, από τη μια ή την άλλη  πλευρά, παίζουν με μαθηματικές εξισώσεις για να βρεθεί πλειοψηφία», σχολίασε ο Vucic στην ομιλία του.

Η «χαιρέκακη πολιτική» -όπως χαρακτηρίζει τη στάση του Βελιγραδίου στο ονοματολογικό ο διακεκριμένος δημοσιογράφος-αναλυτής, Teofil Pancic– εκφράζεται με συνέπεια από την πολιτική ηγεσία της Σερβίας εδώ και αρκετούς μήνες.

Άρχισε με τη δυσπιστία από την πλευρά του Vucic για το ενδεχόμενο επίτευξης συμφωνίας όταν άρχισαν, εντατικά πλέον, οι διαπραγματεύσεις. Ακολούθησε μία περίοδος απόλυτης σιωπής που συνεχίστηκε μέχρι και έντεκα ημέρες μετά την υπογραφή της συμφωνίας στις Πρέσπες. Συνεχίστηκε από τον ΥΠΕΞ Ivica Dacic όταν, κληθείς από δημοσιογράφο να απαντήσει γιατί η Σερβία δεν συνεχάρη για την υπογραφή της συμφωνίας, δήλωσε: «Δεν το πράξαμε διότι δεν έγινε και κάτι για να τους συγχαρούμε». Τη σκυτάλη ανέλαβε ο Aleksandar Vucic, ο οποίος με αιχμηρό τρόπο αναφέρθηκε στη διατύπωση του ερωτήματος που τέθηκε στο δημοψήφισμα στην πΓΔΜ. «Εγώ, όταν θα κάνω δημοψήφισμα για το Κόσσοβο, δεν θα βάλω στο ερώτημα και άλλα δέκα ερωτήματα για να παραπλανήσω τον λαό», σχολίασε ειρωνικά ο Σέρβος πρόεδρος.

Αφού είχε διεξαχθεί το δημοψήφισμα, ο πρόεδρος της Σερβίας από την Ρωσία, όπου πραγματοποιούσε επίσημη επίσκεψη, εμμέσως πλην σαφώς, αμφισβήτησε την εγκυρότητα του αποτελέσματος.

«Ο λαός της Μακεδονίας αποφάνθηκε διαφορετικά, ότι δεν είναι για αυτήν τη συμφωνία. Δεν μπορείτε να παίζετε με την βούληση του λαού και να λέτε ότι είναι υπέρ…», δήλωσε ο Vucic, επικρίνοντας ως μη σοβαρές, τις θετικές αντιδράσεις δυτικών πολιτικών για το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος.

Σήμερα, συνεχίζεται η ίδια τακτική τού Βελιγραδίου σχετικά με τον θέμα της ονομασίας της πΓΔΜ.

Σε τί οφείλεται η στάση της Σερβίας;

Τι είναι αυτό, ωστόσο, που καθορίζει τη μυστηριώδη στάση της σερβικής πολιτικής ηγεσίας στο μακεδονικό; Αυτό είναι το μεγάλο ερώτημα που τίθεται από πολλούς δημοσιογράφους και πολιτικούς αναλυτές.

Η μήτρα της πολιτικής αυτής θα πρέπει, καταρχήν, να αναζητηθεί στην ιστορία. Η Σερβία, από τις αρχές του 20ου αιώνα διεκδικούσε έναν ηγεμονικό ρόλο στην περιοχή αυτή και, συνήθως, τον επέβαλε με την καταστολή κάθε προσπάθειας των Σλαβομακεδόνων να αυτονομηθούν.  Ακόμη και αργότερα, μετά τον Β΄Παγκόσμιο πόλεμο, στελέχη από τη Σερβία στάλθηκαν από το τιτοϊκό καθεστώς για να βοηθήσουν στην πολιτική και οικονομική ανασυγκρότηση της νεοσύστατης ομοσπονδιακής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας (SRM).

Από την πλευρά των πολιτικών στα Σκόπια αλλά και των πολιτών, πάντοτε υπήρχε ένα συναίσθημα δέους, κάτι μεταξύ φόβου και σεβασμού, απέναντι στους Σέρβους.  Η πολιτική τής συνεννόησης με το Βελιγράδι και η αποφυγή εντάσεων, που καθιέρωσε ο πρώτος πρόεδρος της πΓΔΜ, Kiro Gligorov, διατηρήθηκε μέχρι πρόσφατα από την πλευρά των Σκοπίων. Το Βελιγράδι δε, είχε την αίσθηση ή την ψευδαίσθηση ότι του πέφτει λόγος για τεκταινόμενα στην περιοχή. Όλα κατέρρευσαν όταν άρχισε να κλυδωνίζεται η εξουσία τού Nikola Gruevski, με τον οποίο η σημερινή σερβική πολιτική ηγεσία είχε άριστες σχέσεις.

Η εμπλοκή τού Βελιγραδίου στην προσπάθεια ανατροπής του Zoran Zaev, με τη συμμετοχή υπαλλήλου τής υπηρεσίας πληροφοριών της Σερβίας, που υπηρετούσε στην πρεσβεία στα Σκόπια, στα επεισόδια στην βουλή της πΓΔΜ, έκανε το ποτήρι να ξεχειλίσει.

Ο Zaev, στην πρώτη του συνέντευξη ως πρωθυπουργός, χαρακτήρισε απολυταρχικό τον τρόπο διακυβέρνησης Vucic, και έτσι ξεκίνησε μία αντιπαράθεση που καθόρισε, κατά πολύ, και τη στάση του Βελιγραδίου στο ονοματολογικό.

Μία άλλη παράμετρος είναι η συναίσθηση της σερβικής πολιτικής ηγεσίας ότι, αν λυθεί το ζήτημα του ονόματος και καταστεί η πΓΔΜ μέλος του ΝΑΤΟ, θα βρεθεί η Σερβία σε δυσάρεστη θέση, περικυκλωμένη από χώρες της βορειοατλαντικής συμμαχίας. Αυτό θα πρέπει να αξιολογηθεί και σε σχέση με την πολιτική της Μόσχας που δεν επιθυμεί επέκταση του ΝΑΤΟ στα δυτικά Βαλκάνια και σ αυτό υποστηρίζεται και από το Βελιγράδι. Άλλωστε, δεν είναι λίγοι αυτοί που πιστεύουν ότι ακόμη και η πολιτική στρατιωτικής ουδετερότητας που τηρεί η Σερβία θα δοκιμαστεί σοβαρά όσο στενεύει ο κλοιός του ΝΑΤΟ.

Μία άλλη πτυχή της στάσης που τηρεί το Βελιγράδι στο θέμα της πΓΔΜ έχει να κάνει με το Κόσσοβο. Η εκτίμηση που κυριαρχεί στους πολιτικούς κύκλους της Σερβίας είναι ότι αφού λυθεί το ζήτημα του ονόματος στην πΓΔΜ, ο διεθνής παράγοντας θα ασκήσει πιέσεις για την επίλυση του ζητήματος του Κοσσόβου. Εκφράζονται, μάλιστα, φόβοι πως το Βελιγράδι, υπό καθεστώς πιέσεων και εκβιασμών θα οδηγηθεί στο «καναβάτσο» και θα αναγκαστεί να κάνει δυσάρεστες υποχωρήσεις. Μία εκτίμηση που δεν απέχει πολύ από την πραγματικότητα αφού ήδη έχουν αρχίσει να εκδηλώνονται από την πλευρά τής Ε.Ε. και των ΗΠΑ τέτοιες πρακτικές.

Αυτοί, λοιπόν, είναι κάποιοι από τους λόγους που κάνουν τη σερβική πολιτική ηγεσία να αντιμετωπίζει το θέμα της ονομασίας της πΓΔΜ με αδιαφορία, κυνισμό, ειρωνεία αλλά και καχυποψία.... / IBNA

Share with your friends: