Το «NEIN» της Merkel και το «HET» του Putin για το Κόσσοβο

Το «NEIN» της Merkel και το «HET» του Putin για το Κόσσοβο
Το ζήτημα του Κοσσόβου έχει βυθιστεί σε τέλμα ως αποτέλεσμα της αρνητικής αντιμετώπισης που είχε στην Ευρώπη, η ιδέα τής ανταλλαγής εδαφών.

Οι πρόεδροι Σερβίας και Κοσσόβου, Aleksandar Vucic και Hashim Thaci, και εκφραστές αυτής της προοπτικής για την οριστική επίλυση του ζητήματος, βρέθηκαν μπροστά σε εμπόδια που ύψωσαν το Βερολίνο και η Μόσχα.

Τα σύνορα: Ευρώπη, ΗΠΑ, Ρωσία και οι... «εξαρτήσεις» 

Και, ενώ πολλοί ήταν αυτοί που πίστεψαν ότι η αναθεώρηση της πολιτικής των ΗΠΑ για το Κόσσοβο θα έδινε νέα δυναμική στις προσπάθειες για την ανεύρεση οριστικής λύσης, η Ευρώπη έδειξε ότι παραμένει αγκυλωμένη σε στερεότυπα και πολιτικές υποκρισίας, που δεν ευνοούν καμία εξέλιξη.

Βέβαια, δεν πρόσκειται για ένα νέο στοιχείο στην ευρωπαϊκή πρακτική όσον αναφορά το γιουγκοσλαβικό (ζήτημα και την επίλυσή του). Η ανικανότητα της Ευρώπης  ανήγαγε σε πρωταγωνιστικό, τον ρόλο των ΗΠΑ στα Βαλκάνια, όταν ξεκίνησε η αποδόμηση της σοσιαλιστικής Γιουγκοσλαβίας. Κάποτε, βόλευε την Ευρώπη η καταλυτική παρέμβαση των ΗΠΑ –Κροατία, Βοσνία, Κόσσοβο– διότι εξυπηρετούσε τα συμφέροντά της.

Η αρχή τής μη αλλαγής των συνόρων, που επικαλείται σήμερα το Βερολίνο, για να απορρίψει την πρόταση για ανταλλαγή εδαφών στο Κόσσοβο, χρησιμοποιούνταν κατά το δοκούν. Το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης ίσχυε για τους Αλβανούς, αλλά δεν ίσχυσε για τους Σέρβους στην Κράινα ή στη Βοσνία. Είναι λοιπόν –αν μη τι άλλο– υποκριτικό από την πλευρά του Βερολίνου, να απορρίπτει, σήμερα, ενδεχόμενη συμφωνημένη αλλαγή συνόρων ενώ στο παρελθόν επικροτούσε, ενεργά, κάθε βίαιη αλλαγή συνοριογραμμής, που λάμβανε χώρα στην πάλαι ποτέ Γιουγκοσλαβία.

Ακόμη και να γίνει αποδεκτή η εξήγηση ότι επρόκειτο για σύνορα ομόσπονδων Δημοκρατιών, που είχαν το δικαίωμα απόσχισης, στην περίπτωση του Κοσσόβου δεν συνέβαινε κάτι τέτοιο, διότι, αποτελούσε, διοικητικά και μόνο, αυτόνομη περιοχή της Σερβίας.

Το γερμανικό «Όχι»...

Σήμερα, λοιπόν, η Angela Merkel λέει «ΝΕΙΝ» («όχι») στην αλλαγή συνόρων στο Κόσσοβο, εκφράζοντας φόβους ότι μία τέτοια εξέλιξη θα δημιουργήσει προηγούμενο, που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και στις περιπτώσεις τής Βοσνίας, της πΓΔΜ και, ίσως, σε άλλες περιοχές της Ευρώπης.

Η άρνηση της Merkel εκφράστηκε και προχθές κατηγορηματικά όταν, ο εισηγητής τού Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη Σερβία, David McAllister, μετά την επίσκεψη του σε Βελιγράδι και Πρίστινα, της ζήτησε να αναθεωρήσει τη στάση της και να αποδεχθεί το συμβιβασμό, εάν επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ Vucic και Thaci.

Vucic (Δ) και Thaci δίνουν τα χέρια υπό το ευρωπαϊκό βλέμμα τής Federica Mogherini

Η εφημερίδα Blic, του Βελιγραδίου, επικαλούμενη γερμανικές διπλωματικές πηγές, αποκαλύπτει ότι η Merkel είναι πλέον πιο διστακτική απέναντι σε αυτό το ενδεχόμενο, έπειτα από την αποτυχία τού δημοψηφίσματος στην πΓΔΜ. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, αυτό το οποίο φοβάται η Γερμανίδα Καγκελάριος είναι ότι η πολιτική αστάθεια στα Σκόπια μπορεί να λάβει και εθνοτικά χαρακτηριστικά και εκτιμά ότι δεν θα ευνοούσε η επανεκκίνηση του ζητήματος του Κοσσόβου.

Η επίλυση, δε προς την κατεύθυνση της αλλαγής συνόρων απορρίπτεται από τη Merkel και για ακόμα έναν λόγο, που έχει να κάνει με την Βοσνία. Κάθε αλλαγή συνόρων θα ενθαρρύνει τη σερβοβοσνιακή ηγεσία να ζητήσει την απόσχιση από την Βοσνία–Ερζεγοβίνη και την προσάρτηση στην Σερβία, εκτιμά το Βερολίνο.

Η ρευστότητα και η αβεβαιότητα που επικρατεί στα Σκόπια, καθώς και στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη –όπου το εν λόγω κλίμα ενισχύεται μετά και την εκλογή του Milorad Dodik στο συλλογικό προεδρείο- αναγκάζουν τη Merkel να εμμένει στο «NEIN», σε κάθε πρόταση για αλλαγή συνόρων, στο ζήτημα του Κοσόβου.

...και η ρωσόφωνη ενίσχυσή του με το «Het» Putin

Άλλη υπερδύναμη που δεν καλοβλέπει αυτή την ιδέα είναι και η Ρωσία. Σύμφωνα με δημοσιεύματα του ρωσικού, αλλά και του σερβικού Τύπου κατά την πρόσφατη επίσκεψη τού προέδρου της Σερβίας, Aleksandar Vucic στη Μόσχα, ο Ρώσος πρόεδρος, Vladimir Putin, δεν έδωσε τη συγκατάθεσή του για την πρόταση της ανταλλαγής εδαφών, στην επίλυση του ζητήματος του Κοσσόβου. Η ρωσική εφημερίδα Kommersant αποκαλύπτει ότι ο Putin είπε «НЕТ» («όχι») στο αίτημα του Vucic να υποστηρίξει η Ρωσία μία τέτοια λύση αν φτάσει στο Συμβούλιο Ασφαλείας  τού ΟΗΕ, με πρωτοβουλία της Κίνας.

Για αυτό και ο Vucic, έπειτα από τις συνομιλίες που είχε στο Κρεμλίνο, με τον Ρώσο ομόλογό του, δήλωσε ότι το θέμα της ανταλλαγής εδαφών έκλεισε για τον ίδιο, καθώς δεν έτυχε ευρείας αποδοχής.

Ο Τύπος

Επίσης, σε μερίδα του σερβικού Τύπου υπήρξαν δημοσιεύματα που φέρουν τη Ρωσία να είναι αντίθετη με τη διχοτόμηση του Κοσσόβου, γεγονός που θα άφηνε ένα μεγάλο μέρος τού σερβικού πληθυσμού εκτός Σερβίας, όπως άλλωστε και τους ιστορικούς ναούς και τα μοναστήρια τής Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας (SPC).

Πολιτικοί αναλυτές στο Βελιγράδι εκτιμούν ότι το Κόσσοβο αποτελεί το βασικό λόγο που αναγκάζει τη Σερβία να είναι «προσδεδεμένη» στο ρωσικό «άρμα». Εάν επιλυθεί το ζήτημα του Κοσσόβου, δεν θα υπάρχει κανένας λόγος για  να μείνει το Βελιγράδι προσηλωμένο στη Μόσχα. Επιπλέον, η Ρωσία δεν θα μπορεί, πλέον, να χρησιμοποιεί τη Σερβία ως πρόσχωμα, στην αντιπαράθεση της με τη Δύση, στα Βαλκάνια.

Αυτός είναι, κατά γενική εκτίμηση, και ο λόγος που οι ΗΠΑ, τους τελευταίους πέντε μήνες, εφαρμόζουν μία διαφορετική πολιτική, δείχνοντας κατανόηση και για τις σερβικές θέσεις. Η Ουάσιγκτον, προφανώς, διαβλέπει ότι ο ισχυρότερος συνδετικός κρίκος μεταξύ Ρωσίας και Σερβίας είναι το Κόσσοβο για αυτό και προσπαθεί να τον «σπάσει», επιδιώκοντας οριστική επίλυση του ζητήματος που θα ικανοποιούσε και το Βελιγράδι. Ταυτοχρόνως, φαίνεται ότι και η Ρωσία δεν έχει εξαντλήσει όλα τα αποθέματα συμπάθειας που διαθέτει στη Σερβία. Εθνικιστικοί κύκλοι, τα αποκαλούμενα πατριωτικά ΜΜΕ και, κυρίως η  Εκκλησία, συστηματικά υπονομεύουν κάθε προσπάθεια ανεύρεσης συμβιβαστικής λύσης στο ζήτημα του Κοσσόβου, διευκολύνοντας την επιδίωξη της Μόσχας για διαιώνιση του προβλήματος.... / IBNA

Κεντρική Φωτογραφία (Αρχείο): Η Γερμανίδα Καγκελάριος, Angela Merkel συναντά τον Ρώσο Πρόεδρο, Vladimir Putin

Share with your friends: