Συνάντηση Vučić - Thaçi για το Κόσσοβο - Τα τρία σενάρια για οριστική λύση

Συνάντηση Vučić - Thaçi για το Κόσσοβο - Τα τρία σενάρια για οριστική λύση

Ο πρόεδρος της Σερβίας, Aleksandar Vučić και ο ομόλογός του, του Κοσσόβου, Hashim Thaçi θα συναντηθούν αύριο Παρασκευή, 7 Σεπτεμβρίου στις Βρυξέλες, στο πλαίσιο του διαλόγου που διεξάγεται υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μετά την συμφωνία μεταξύ πΓΔ της Μακεδονίας και Ελλάδας στις Πρέσπες δόθηκε νέα δυναμική στην διαδικασία για την οριστική επίλυση του ζητήματος του Κοσσόβου.

Η Ε.Ε., δια στόματος του Επιτρόπου Johannes Hahn, έχει θέσει ως χρονικό όριο για την επίτευξη οριστικής συμφωνίας το καλοκαίρι του 2019. Στο εσωτερικό της Σερβίας και του Κοσσόβου έχουν ήδη αρχίσει οι ζυμώσεις σε πολιτικό αλλά και κοινωνικό επίπεδο για να διαμορφωθεί – από κάθε πλευρά- το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα κινηθούν οι πρόεδροι Vučić και Thaçi κατά την διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Κατά γενική εκτίμηση οι λύσεις που θα συζητηθούν είναι τρεις.

Η πρώτη, είναι εμπνευσμένη από τη συμφωνία του Dayton για το βοσνιακό και προβλέπει την ευρείας μορφής αυτονομία για το βόρειο Κόσσοβο, που θα αφορά τους δήμους Βόρεια Mitrovica, Zvecan, Leposavic, Zubin Potok, όπου οι Σέρβοι αποτελούν πλειοψηφία. Αυτό το σενάριο προβλέπει, επίσης, την απόδοση ειδικού εδαφικού καθεστώτος στις ιστορικές Μονές της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, στο νότιο Κόσσοβο, όπου στην περίπτωση της Μονής στην Gracanica θα εμπερικλείει και τον αστικό ιστό τής ομώνυμης πόλης.

Στην περίπτωση αυτή, περίπου 80 000 Σέρβοι που σήμερα κατοικούν στο νότιο Κόσσοβο θα μείνουν εκτός τής αυτόνομης περιοχής.

Η λύση αυτή απορρίπτεται από τους Αλβανούς, οι οποίοι φοβούνται ότι στο μέλλον, οι Σέρβοι θα τους δημιουργούν συνεχώς προβλήματα, όπως έκαναν οι ίδιοι στους Σέρβους από το 1974 όταν απέκτησαν αυτονομία στη σύνθεση της Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Σερβίας.

Η δεύτερη λύση, που ενδέχεται να απασχολήσει τις διαπραγματεύσεις για το Κόσσοβο, είναι η ανεπίσημη σερβική πρόταση για οριοθέτηση με εθνικά κριτήρια.

Η ιδέα αυτή είχε εκπονηθεί στο παρελθόν από ακαδημαϊκούς κύκλους της Σερβίας ενώ ανοιχτά υποστηρίχθηκε, ως «αναγκαίο κακό», το 2001 από τον συγγραφέα Dobrica Ćosić, ο οποίος είχε θεωρηθεί εκφραστής του σερβικού μεγαλοϊδεατισμού, που βασιζόταν στην αρχή ότι όλοι οι Σέρβοι πρέπει να ζήσουν σε ένα κράτος. Με την πρόταση αυτή, το βόρειο τμήμα του Κοσσόβου (τέσσερεις σερβικοί δήμοι) προσαρτώνται στη Σερβία.

Τα μοναστήρια, οι εκκλησίες και τα ιστορικά μνημεία των Σέρβων στο νότο του Κοσσόβου, τίθενται υπό την προστασία του ΟΗΕ. Για τον σερβικό πληθυσμό στο νότιο Κόσσοβο και με αυτήν την πρόταση δεν προβλέπεται κάτι. Οι εκφραστές της, ωστόσο, εκτιμούν ότι με την πάροδο του χρόνου, οι Σέρβοι θα μετοικίσουν, σταδιακά, στο εσωτερικό της Σερβίας. Άλλωστε, αυτή η διαδικασία τής αποκαλούμενης ειρηνικής εθνικής εκκαθάρισης περιοχών εξελίσσεται εδώ και χρόνια στη Βοσνία, με την ένοχη σιωπή τής Δύσης.

Το τρίτο σενάριο, το οποίο θεωρείται και επικρατέστερο, είναι η ανταλλαγή εδαφών μεταξύ Σερβίας και Κοσσόβου. Να προσαρτηθεί, δηλαδή, το βόρειο Κόσσοβο στην Σερβία και, ως αντιστάθμισμα, η Σερβία να παραχωρήσει στο Κόσσοβο την κοιλάδα του Presevo, όπου κατοικούν, περίπου 80 000 Αλβανοί. Αυτή η ιδέα υποστηρίζεται από τα Τίρανα και, κυρίως, από τον Edi Rama, ενώ στο Κόσσοβο εκφράζεται από τον πρόεδρο Hashim Thaçi . Αν και ο Thaçi μιλάει για «διόρθωση» του χάρτη, είναι σχεδόν βέβαιο ότι εννοεί την ανταλλαγή εδαφών. Οι δύο αυτές περιοχές έχουν περίπου το ίδιο εμβαδόν.

Τα τρία αυτά σενάρια αποτελούν ακόμη ιδέες και δεν έχουν αποκτήσει χαρακτήρα επίσημης πρότασης επί της οποίας θα μπορούσε να βασιστεί ο διάλογος Βελιγραδίου –Πρίστινας. Οι πολιτικές ηγεσίες των δύο πλευρών βολιδοσκοπούν ακόμη την κατάσταση, κυρίως στο εσωτερικό, προσπαθώντας να δημιουργήσουν ευρύ πεδίο κοινωνικής συναίνεσης. Το μόνο θετικό στοιχείο, για την ώρα, είναι το γεγονός ότι και τα δύο μέρη παραιτήθηκαν από τις μαξιμαλιστικές επιδιώξεις τους και αποδέχονται το συμβιβασμό. Για ένα τόσο πολυδιάστατο ζήτημα, που βαραίνει την ιστορία Αλβανών και Σέρβων για αιώνες, ακόμη και η συναίσθηση της ανάγκης συμβιβασμού, αποτελεί πρόοδο.... / IBNA

Share with your friends: