Τα ποτάμια στα Βαλκάνια εκπέμπουν SOS

Τα ποτάμια στα Βαλκάνια εκπέμπουν SOS
Διαμαρτυρίες οι οποίες παίρνουν την μορφή πλέον καταγγελίας «πνίγουν» τα Βαλκάνια σε μία προσπάθεια σωτηρίας των υδάτινων πόρων των χωρών της περιοχής.

Σε εξέλιξη βρίσκεται από τις αρχές του χρόνου η εφαρμογή των ευρωπαϊκών σχεδιασμών για την ανάπτυξη της υδροηλεκτρικής ενέργειας μέσω της δημιουργίας σειράς φραγμάτων επί των μεγάλων αλλά και μικρότερων ποταμών των Βαλκανίων.

Το γεγονός αυτό έχει κινητοποιήσει τους κατοίκους των εμπλεκόμενων περιοχών, οι οποίοι ελπίζουν στην διατήρηση του οικοσυστήματος και της λειτουργίας της τοπικής οικονομίας, η οποία βασίζεται στον τουρισμό.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα παρέμβασης στο περιβάλλον είναι η περίπτωση της κοιλάδας Valbona στην Αλβανία, ανάμεσα στο Μαυροβούνιο και το Κοσσυφοπέδιο, όπου ήδη έχει ξεκινήσει η αλλοίωση της κοίτης του ποταμού που την διασχίζει.

Σύμφωνα με τις οργανώσεις RiverWatch και EuroNatur, τα Βαλκάνια αποτελούν αυτή την στιγμή την «Μέκκα» της υδροηλεκτρικής ενέργειας, καθώς προβλέπεται η κατασκευή 3.000 φραγμάτων για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Πιο συγκεκριμένα, έχει ήδη ολοκληρωθεί η καταγραφή των 2.796 υδροηλεκτρικών μονάδων που αναμένεται να κατασκευαστούν στην ΝΑ Ευρώπη, από την Σλοβενία μέχρι την Ελλάδα.

Σύμφωνα πάντοτε με την ίδια πηγή, η διαφθορά, η άγνοια για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και τα εκάστοτε οικονομικά συμφέροντα είναι οι αιτίες για αυτή την επικείμενη καταστροφή, την στιγμή που το 37% των φραγμάτων πρόκειται να κατασκευαστούν σε προστατευόμενες ζώνες, σε εθνικά πάρκα ή σε ζώνες NATURA.

«To 2015 - όπως αναφέρει η οργάνωση Bankwatch-CEE - η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (Εuropean Bank for Reconstruction and Development - EBRD) σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (European Investment Bank - EIB), αλλά και την Παγκόσμια Τράπεζα (International Finance Corporation – IFC - World Bank) έδωσε το πράσινο φως για την χρηματοδότηση 21 διαφορετικών έργων σε διεθνώς προστατευόμενες ζώνες».

Σε ανακοίνωση της η οργάνωση Bankwatch επισημαίνει ότι τον Ιανουάριο 2018 ήταν διαθέσιμα κονδύλια ύψους 727 εκατ. ευρώ από τραπεζικά ιδρύματα για την χρηματοδότηση υδροηλεκτρικών φραγμάτων στα Βαλκάνια και την μεταβολή και εκτροπή της κοίτης των μεγαλύτερων ποταμών της περιοχής.

Την στιγμή που η Ε.Ε. θεωρητικά «φροντίζει» για την προστασία του περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας. Η χρηματοδότηση αυτή δεν έρχεται άραγε σε αντιπαράθεση με τα όσα πρεσβεύει η Ε.Ε.;

Σύμφωνα με την οργάνωση Bankwatch-CEE, τα συμπεράσματα στις περισσότερες μελέτες έχουν παραποιηθεί.

Υπό πίεση, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης χρειάστηκε να ανακαλέσει την χρηματοδότηση των 65 εκατ. ευρώ στην περίπτωση της δημιουργίας υδροηλεκτρικής μονάδας στο εθνικό πάρκο Mavrovo στην ΠΓΔΜ, όπως συνέβη αντίστοιχα και στην Κροατία, στην περίπτωση του ποταμού Ombla, κοντά στο Dubrovnik.

Η εναλλακτική λύση φαίνεται πως βρέθηκε άμεσα, καθώς προχώρησε σε επενδύσεις σε φωτοβολταϊκά.

 «Η υδροηλεκτρική ενέργεια είναι μία από τις χειρότερες μορφές ηλεκτροπαραγωγής» σύμφωνα με την οργάνωση RiverWatch, το γεγονός στο μεταξύ ότι δεν περιορίζεται η εκπομπή αερίων του άνθρακα, δεν σημαίνει πως αυτόματα αυτή η μορφή ενέργειας μπορεί να ενταχθεί στις ΑΠΕ.

Στην Βοσνία-Ερζεγοβίνη, όπως και στην Αλβανία, οι κάτοικοι των περιοχών αντιδρούν στην κατασκευή των φραγμάτων. Η φωνή τους φαίνεται πως κατά περίπτωση εισακούγεται. Για την σωτηρία των ποταμών Sava, ο οποίος διατρέχει τα εδάφη της Κροατίας, της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, της Σερβίας και της Σλοβενίας, Vjosa στην Αλβανία και το εθνικό πάρκο Mavrovo στην πΓΔΜ όμως από ότι φαίνεται χρειάζεται ακόμη αγώνας.

Μία εκστρατεία που φέρει τον τίτλο «Save the Blue Heart of Europe» υποστηρίζεται από μεγάλο αριθμό οργανώσεων στην Ευρώπη, όπως οι Riverwatch, EuroNatur, Mava Fondation Pour La Nature, ECA Watch, Ökobüro et CEE Bankwatch Network. Πρόσφατα, αρωγός στην προσπάθεια αυτή είναι η αμερικανική εταιρεία ένδυσης Patagonia.... / IBNA

Share with your friends: