Ε.Ε.-Αζερμπαϊτζάν: Μία σχέση… «ενέργειας» από το 1991 που περνά από τα Βαλκάνια

Ε.Ε.-Αζερμπαϊτζάν: Μία σχέση… «ενέργειας» από το 1991 που περνά από τα Βαλκάνια
Την στρατηγική σημασία που έχει για την Ευρώπη το Αζερμπαϊτζάν επιβεβαίωσε η ύπατη εκπρόσωπος της Ε.Ε. για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, Federica Mogherini, έπειτα από την συνάντηση της στις Βρυξέλλες με τον Αζέρο υπουργό Εξωτερικών, Elmar Mammadyarov.

Η συνεισφορά του Αζερμπαϊτζάν επί του παρόντος στο ενεργειακό ισοζύγιο της Ε.Ε. είναι πολύ μικρή, καθώς αντιστοιχεί μόλις στο 5% των εισαγωγών πετρελαίου.

Με την ολοκλήρωση όμως του «Νότιου Διαδρόμου» η εξίσωση θα ανατραπεί πλήρως, διότι η μικρή αυτή χώρα τoυ Καυκάσου θα αναδειχθεί στην βασική εναλλακτική – έναντι της Ρωσίας- πηγή τροφοδοσίας της ευρωπαϊκής αγοράς φυσικού αερίου, λειτουργώντας υπέρ της ενεργειακής ασφάλειας της Ε.Ε.

Αυτός ήταν ο στόχος όταν υπεγράφη στο Μπακού το 2011 η συμφωνία για τον «Νότιο Διάδρομο» ανάμεσα στον τότε πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, José Manuel Barroso, και τον πρόεδρο του Αζερμπαϊτζάν, Ilham Aliyev.

Η μεταφορά των ποσοτήτων φυσικού αερίου από το κοίτασμα Shah Deniz II, στην Μαύρη Θάλασσα, στην καρδιά της Ευρώπης, την Αυστρία, μέσω των αγωγών Trans-Anatolian pipeline, που θα διατρέχει το έδαφος της Τουρκίας, και Trans-Adriatic pipeline, που θα διασχίζει την Ελλάδα, την Αλβανία και την Ιταλία, και που όλοι μαζί συνθέτουν τον «Νότιο Διάδρομο».

Η συνεργασία Ε.Ε.-Αζερμπαϊτζάν στον τομέα της ενέργειας, όπως επισημαίνεται σε έγγραφο της Ε.Ε., πηγαίνει πέρα από τον «Νότιο Διάδρομο». Από το 2016, το Αζερμπαϊτζάν αποτελεί μέρος του προγράμματος "EU4Energy", το οποίο λειτουργεί υποστηρικτικά ούτως ώστε το Μπακού να κατακτήσει τους ενεργειακούς στόχους που έχει θέσει.

Πράγματι, η Ε.Ε. εισάγει το 70% των ποσοτήτων φυσικού αερίου που χρειάζεται. Κατά συνέπεια, η διασφάλιση της απρόσκοπτης λειτουργίας της αγοράς ενέργειας εντός της Ε.Ε. είναι απαραίτητη. Με τι κόστος όμως;

Η θέση των Βαλκανίων

Οι χώρες των Βαλκανίων, της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης είναι «αδικημένες» από την άποψη ότι δεν φιλοξενούν στο υπέδαφος τους πλούσια αποθέματα υδρογονανθράκων.

Για τον λόγο αυτό, χώρες όπως η Βουλγαρία, η Σερβία, η Σλοβακία ή η Ουγγαρία, να εξαρτώνται από τις εισαγωγές φυσικού αερίου από την Ρωσία.

Στόχος της Ε.Ε. ήταν και είναι να εντάξει τα Βαλκάνια σε ένα ενιαίο ευρωπαϊκό σύστημα στον τομέα της ενέργειας, αν και κάτι τέτοιο προϋποθέτει πολυδάπανες επενδύσεις και απαιτεί στην συνέχεια την συμμόρφωση της εκάστοτε αγοράς, σε κάθε χώρα χωριστά, στους ευρωπαϊκούς κανονισμούς περί απελευθέρωσης της ενεργειακής αγοράς.

Και πράγματι στα χαρτιά έχει γίνει, καθώς η Σερβία, το Μαυροβούνιο, η Κροατία, η Βοσνία-Ερζεγοβίνη, η ΠΓΔ της Μακεδονίας, η Αλβανία και το Κοσσυφοπέδιο απαρτίζουν ήδη από το 2006 την λεγόμενη Ενεργειακή Κοινότητα, που κυρίαρχο στόχο έχει την δημιουργία μίας ολοκληρωμένης ευρωπαϊκής – διαβαλκανικής αγοράς ενέργειας.

Η Ρωσία από την άλλη πλευρά προχωρά προκειμένου να διατηρήσει την προνομιούχο θέση που κατέχει σε επαναδιαπραγμάτευση προς τα κάτω των ήδη υπογεγραμμένων συμβολαίων, σε ανάλογες μεγάλες επενδύσεις και σε απευθείας πιο συμφέρουσες διμερείς συμφωνίες.

Μήπως προκύπτει μία κατάσταση, έστω και για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, την οποία οι χώρες των Βαλκανίων θα πρέπει να αξιοποιήσουν;/IBNA

Share with your friends: